ΚΕΝΤΡΟΝ ΕΡΕΥΝΗΣ ΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΩΜΑΤΩΝ - Ι.Λ.Ν.Ε.

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ TΩΝ ΙΔΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑΣ

μά (μόρ.) μά [ma] Αξ., Αραβαν., Γούρδ., Μαλακ., Μισθ., Ουλαγ., Σεμέντρ., Σίλ., Σινασσ., Τσαρικ. μάτο [ˈmatο] Ουλαγ. ματέτ' [maˈtet] Αξ., Ουλαγ. μάτε [ʹmate] Σινασσ. Τουρκ. δεικτ. μόρ. ma. Ο τύπ. μάτο από τον συνδυασμό του μα με την δεικτ. αντων. το (βλ. λ. αυτός). Οι τύπ. μάτε, ματέτ' πιθ. με βάση την φρ. μά τα και με επίδρ. του τύπ. προστ. πάρτε, παρέτ' του ρ. παίρνω.
Δεικτικό μόρ., νά, νάτο Αξ., Μαλακ., Μισθ., Ουλαγ., Σεμέντρ., Τσαρικ. : Μάτο ντο κρέεις ντο σ̑έι! (Νάτο το πράγμα που ψάχνεις!) Ουλαγ. -Κεσ. Mά και τα μετζιτι-έα σ'! (Νά και τα λεφτά σου!) Σεμέντρ. -ΚΜΣ-ΚΠ280 Μά, έπαρ'! (Νά, πάρε!) Μισθ. -ΑΠΥ-ΕΝΔ Συνών. αντά, ντεχά :1
β. Ως προστ., (νά) πάρ(τ)ε! Αξ., Αραβαν., Γούρδ., Μισθ., Ουλαγ., Σίλ., Σινασσ. : Ματέτ' ντα σ̑έα σας! (Νά (πάρτε) τα πράγματά σας! ) Ουλαγ. -Κεσ. Μά τα! (Πάρ' τα! ) Γούρδ. -Καράμπ. Μά ετά το κριάς! (Πάρε αυτό το κρέας! ) Σινασσ. -Αρχέλ. Μά ιτά ντο χατέμ γιουσούκ γκαι άμε ντο βαβά σ'! (Πάρε αυτό το δαχτυλίδι και πήγαινε στον πατέρα σου! ) Ουλαγ. -Dawk. Μά ρα τ' παρά κι 'γόρασ' τσ̑όνgιαν σέλεις! (Πάρε αυτά τα χρήματα και αγόρασε ό,τι θέλεις! ) Σίλ. -Dawk. Μά ιτά του τέρι μ' (Πάρε αυτό το πόδι μου ) Μισθ. -Dawk. Μά εταγιά, νά και το μαχμουτιέ (Να πάρε αυτά, νά και ο μαχμουντιές ) Σινασσ. -Λεύκωμα || Παροιμ. Μα και ντώζ' με κι εμένα (Πάρε και δώσ' μου κι εμένα ˙ όταν μιά δουλειά μπορεί να είναι επικερδής για περισσότερα από ένα άτομα) Αραβαν. -Φωστ.-Κεσ. || Ασμ. Σωπάτε άρχοντες τα γράμματα, παπάδες τα ψαλτήρια
Μάτε το δαχτυλίδι μου, ας πάγ' εκειά κι ας έρτω
(Σταματήστε άρχοντες τα διαβάσματα, παπάδες τους ψαλμούς
Πάρτε το δαχτυλίδι μου, ας πάω εκεί κι ας έρθω)
Σινασσ. -Lag.
Τροποποιήθηκε: 10/06/2026